IJzer belangrijk mineraal, maar teveel ook schadelijk

IJzer is een mineraal en speelt een belangrijke rol in ons lichaam. Zo zorgt ijzer voor de vorming van rode bloedkleurstof (heam) in de rode bloedcellen (erythrocyten). Deze rode bloedcellen brengen vervolgens de zuurstof van je longen naar elk van je lichaamsdelen. Een andere functie van ijzer is dat het helpt bij de afbraak van schadelijke stoffen in je lichaam doordat het de productie van afweerstoffen stimuleert. Een gezonde ijzervoorraad voor ons lichaam bedraagt tussen de 800 en 1500 mg. Om deze reserves op peil te houden, is de dagelijkse behoefte bij mannen ongeveer 1 mg, bij vrouwen 1-2 mg en bij zwangere vrouwen rond de 2,5 mg.  Floradix is een mogelijkheid 

Waar zit ijzer in?
Je hebt verschillen in ‘ijzer’: zo heb je heem-ijzer en non-heem-ijzer. De eerste vindt je met name terug in in vlees en vis, de tweede vooral in groenten fruit, brood, graanproducten en aardappelen. Het grootste verschil tussen beiden is dat heem-ijzer goed door je lichaam wordt opgenomen en niet-heem-ijzer over het algemeen juist minder goed. Plantaardige voedingsmiddelen, zoals de zojuist genoemde groentes en fruit, bevatten daarnaast dikwijls oxalaten, fytaten en polyfenolen. Dit zijn natuurlijke stoffen die in een darm een verbinding aangaan met ijzer waardoor het door het lichaam wordt uitgescheiden in plaats van te worden opgenomen. Ondanks het feit dat bepaalde groentes, denk bijvoorbeeld aan spinazie, een zeer hoog ijzergehalte hebben, gaat dit ijzer voor een groot deel verloren vanwege de vele oxalaten die zij bevatten.

Daarom zei mijn oma altijd dat het beter is om spinazie in de maaltijd te combineren met een melkproduct als naturel yoghurt of kaas, omdat calcium oxalaten bindt en uitscheidt.

Nadeel van teveel ijzer
In grote hoeveelheden is het echter schadelijk, net als veel andere voedingsstoffen. IJzer is zelfs zo giftig dat de opname ervan vanuit het spijsverteringskanaal zeer nauwlettend wordt gereguleerd. Dit zorgt er meestal voor dat de schadelijke effecten van een teveel aan ijzer worden geminimaliseerd. Behalve als ons lijf het niet meer kan.  Het ijzergehalte in het lichaam moet gereguleerd worden, want teveel is niet de bedoeling en zou ‘giftig’ voor onze gezondheid zijn. Zo speelt een hormoon dat in de lever wordt gevormd  een belangrijke rol, namelijk hepcidine

IJzervoorraad groot –> gehalte aan hepcidine neemt toe –> ijzeropname vermindert.
IJzervoorraad klein –> gehalte aan hepcidine neemt af –> ijzeropname neemt toe.

Een goed werkende lever is een belangrijk gegeven. Er zijn een paar ziektes die de hepcidine productie onderdrukken, waardoor een teveel aan ijzer (ijzerstapeling)  kan ontstaan. Aan de andere kant kunnen aandoeningen die de hepcidine-aanmaak stimuleren ijzergebrek veroorzaken.

 

Alles in het leven draait om de juiste balans! Onze visie is ‘monitoren’ en niet zomaar een supplement innemen. Want hoe weet jij of een vitamine supplement of een mineraal als ijzer voor je werkt?  ‘Of omdat het ergens in een boekje staat’

IJzervergiftiging
IJzervergiftiging kan plotseling of meer geleidelijk ontstaan.

  • Vergiftiging kan optreden als mensen, meestal kinderen, teveel ijzer uit supplementen binnenkrijgen.
  • Erfelijke hemachromatose: een genetische aandoening die wordt gekenmerkt door een overmatige opname van ijzer uit voeding.
  • Afrikaanse ijzerstapeling: een aandoening die wordt veroorzaakt door hoge ijzergehaltes in voeding of drinken. Het werd voor het eerst in Afrika opgemerkt.